Θεραπείες

Στοχευμένες θεραπείες

Αυτές είναι οι πιο πρόσφατες και, γενικά, οι πιο ελπιδοφόρες θεραπείες που διατίθενται για την ECD. Συνήθως αναστέλλουν την εξέλιξη της ECD στα περισσότερα όργανα, αν και η εμπλοκή του εγκεφάλου πρέπει να παρακολουθείται πολύ προσεκτικά. Για ορισμένους ασθενείς, μπορεί να είναι δύσκολο για τις στοχευμένες θεραπείες να διαπεράσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να μεταφέρουν το φάρμακο στον εγκέφαλο, γεγονός που μειώνει την αποτελεσματικότητά τους στην αναστολή της εξέλιξης της ECD στον εγκέφαλο. Οι στοχευμένες θεραπείες είναι δαπανηρές και η πρόσβαση σε αυτές μπορεί να είναι δύσκολη σε ορισμένες περιοχές του κόσμου.

Οι στοχευμένες θεραπείες για την ECD αναστέλλουν την καταιγίδα ενεργοποίησης της οδού των MAP-κινάσεων, αντιμετωπίζοντας τις διάφορες μεταλλάξεις της οδού MAPK που παρατηρούνται σε ασθενείς με ECD. Η επιλογή του στοχευμένου φαρμάκου καθορίζεται συχνά από τις μεταλλάξεις που εντοπίζονται στον ιστό της ECD, βάσει γενετικών εξετάσεων.

• BRAF V600E-μεταλλαγμένο ECD
  Περίπου 50% ασθενείς θα δοκιμή θετικό για το BRAF V600E Οι θεραπευτικές επιλογές για αυτούς τους ασθενείς περιλαμβάνουν συνήθως έναν αναστολέα BRAF, έναν MEK αναστολέα ή συνδυασμό και των δύο (σε σπάνιες περιπτώσεις). Μεταξύ των αναστολέων BRAF που χρησιμοποιούνται συνήθως περιλαμβάνονται το βεμουραφενίμπ, το δαμπραφενίμπ και το ενκοραφενίμπ. Μεταξύ των αναστολέων MEK που χρησιμοποιούνται συνήθως περιλαμβάνονται το κοβιμετινίμπ, το τραμετινίμπ, το μπινιμετινίμπ και το σελουμετινίμπ. Στις ΗΠΑ, το βεμουραφενίμπ και το κοβιμετινίμπ είναι θεραπείες εγκεκριμένες από τον FDA για την ECD.
• ECD χωρίς BRAF V600Eμετάλλαξη
  Οι περισσότεροι ασθενείς που δοκιμή αρνητικό για το BRAF V600E Η μετάλλαξη θα προκαλέσει μια διαφορετική μετάλλαξη σε αυτό που ονομάζεται οδός MAPK (γνωστή και ως οδός Ras-Raf-MEK-ERK). Αυτή η οδός αποτελεί μια αλυσίδα πρωτεϊνών στο κύτταρο που μεταδίδει ένα σήμα από έναν υποδοχέα στην επιφάνεια του κυττάρου προς το DNA στον πυρήνα του κυττάρου. Αυτά τα σήματα ελέγχουν τον πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση, την ανάπτυξη, τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις και τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο των κυττάρων. Οι αναστολείς της MEK συνήθως λαμβάνονται υπόψη για όλους τους ασθενείς που δεν παρουσιάζουν BRAF V600E μετάλλαξη, συμπεριλαμβανομένων των ασθενών στους οποίους δεν εντοπίζεται καμία μετάλλαξη σε καμία αλληλούχιση. Στους αναστολείς της MEK που χρησιμοποιούνται συνήθως περιλαμβάνονται το κοβιμετίνιμπ, το τραμετίνιμπ, το μπινιμετίνιμπ και το σελουμετίνιμπ. Στις ΗΠΑ, το κοβιμετίνιμπ αποτελεί θεραπεία εγκεκριμένη από τον FDA για την ECD χωρίς BRAF V600E
• Σπάνιες περιπτώσεις μιας σπάνιας μετάλλαξης
  Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, οι ασθενείς με ECD ενδέχεται να παρουσιάζουν άλλες γενετικές ανωμαλίες και να μην ανταποκρίνονται στους αναστολείς της MEK. Μέχρι σήμερα, έχουν εντοπιστεί οι ακόλουθες μεταλλάξεις σε ένα πολύ μικρό ποσοστό ασθενών με ECD, ενώ οι αναφορές σχετικά με την αντίστοιχη θεραπεία που αναφέρεται παρακάτω είναι περιορισμένες.

• Δοσολογία των στοχευμένων θεραπειών
  Πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότεροι ασθενείς με ECD συχνά μπορούν να ανεχθούν μόνο χαμηλή δόση φαρμάκων στοχευμένης θεραπείας. Για τον λόγο αυτό, η δόση που συνταγογραφείται για τους ασθενείς με ECD είναι συνήθως χαμηλότερη από εκείνη που χρησιμοποιείται στη θεραπεία άλλων ασθενειών. Επί του παρόντος, αν και αυτές οι θεραπείες πρέπει συχνά να συνεχίζονται επ’ αόριστον, είναι συχνά δυνατή η περαιτέρω μείωση της δόσης μόλις η νόσος του ασθενούς σταθεροποιηθεί πλήρως υπό θεραπεία. Οι ασθενείς πρέπει πάντα να συζητούν με τον γιατρό τους οποιαδήποτε προτεινόμενη αλλαγή στη δόση της θεραπείας τους πριν προβούν σε αλλαγή.
• Φόρμα θεραπείας
  Στις περισσότερες περιπτώσεις, όλες οι στοχευμένες θεραπείες χορηγούνται σε μορφή χαπιών, μία ή δύο φορές την ημέρα.
• Παρενέργειες
  Οι παρενέργειες των στοχευμένων θεραπειών πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσω μιας συνεργασίας μεταξύ του ασθενούς και της ιατρικής του ομάδας. Οι ασθενείς πρέπει πάντα να ρωτούν την ιατρική τους ομάδα για πιθανές παρενέργειες κάθε φορά που ξεκινούν οποιαδήποτε θεραπεία. Οι συχνές παρενέργειες των αναστολέων BRAF περιλαμβάνουν εξάνθημα, πόνους στις αρθρώσεις και ευαισθησία του δέρματος στον ήλιο. Οι συχνές παρενέργειες των αναστολέων MEK περιλαμβάνουν εξάνθημα, διάρροια και οίδημα στα πόδια. Σπάνιες παρενέργειες των αναστολέων BRAF περιλαμβάνουν καρκίνους του δέρματος ή καρδιακά προβλήματα ρυθμού, ενώ εκείνες των αναστολέων MEK περιλαμβάνουν διαταραχές της όρασης και καρδιακή ανεπάρκεια.
• Κόστος θεραπείας
  Το κόστος της στοχευμένης θεραπείας μπορεί μερικές φορές να είναι πολύ υψηλό. Σε ορισμένες χώρες, οι ασφαλιστικοί φορείς και οι κρατικοί φορείς χρηματοδότησης καλύπτουν μεγάλο μέρος του κόστους της θεραπείας. Σε ορισμένες περιοχές, ενδέχεται να υπάρχουν οργανισμοί που μπορούν να βοηθήσουν στην κάλυψη του υπολειπόμενου κόστους της θεραπείας, ανάλογα με το εισόδημα του ασθενούς. Ωστόσο, σε άλλες περιοχές, η πρόσβαση στις στοχευμένες θεραπείες είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Οι ασθενείς θα πρέπει να συζητήσουν με την ιατρική τους ομάδα σχετικά με το κόστος αυτών των θεραπειών και να εξετάσουν τις επιλογές πληρωμής. Η ECDGA είναι στη διάθεση των ασθενών και των ιατρικών τους ομάδων για να τους βοηθήσει να αναζητήσουν επιλογές πληρωμής, όπου αυτό είναι δυνατό.

Χημειοθεραπεία

Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιεί φάρμακα που καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα ή άλλα κύτταρα που πολλαπλασιάζονται ταχέως. Στη θεραπεία της ECD έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορα χημειοθεραπευτικά σχήματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται η κλαδριβίνη και η μεθοτρεξάτη. Μικρές μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένοι ασθενείς ανταποκρίνονται καλά στη χημειοθεραπεία, αν και το ποσοστό ανταπόκρισης είναι πολύ χαμηλότερο από αυτό των στοχευμένων θεραπειών. Ένα πλεονέκτημα αυτών των θεραπειών είναι ότι ορισμένοι ασθενείς έχουν παρουσιάσει παρατεταμένη ανταπόκριση με περιορισμένη διάρκεια θεραπείας.

• Κλαδριβίνη
  Πριν από τη διάθεση στοχευμένων θεραπειών, η κλαδριβίνη χρησιμοποιούνταν και μελετάτο ως θεραπεία για την ECD. Έδειξε μέτρια αποτελεσματικότητα σε ασθενείς με ECD. Συνήθως, οι ασθενείς λάμβαναν κλαδριβίνη για πέντε ημέρες, κάθε 28 ημέρες, για 2-3 μήνες μέσω ενδοφλέβιων ενέσεων.
• Μεθοτρεξάτη
  Η χρήση της μεθοτρεξάτης ως θεραπείας για την ECD έχει δείξει χαμηλό ποσοστό ανταπόκρισης. Ωστόσο, η θεραπεία αυτή είναι συνήθως καλά ανεκτή και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να αποδειχθεί ευεργετική για όσους ανταποκρίνονται σε αυτήν.  Η μεθοτρεξάτη μπορεί να χορηγηθεί με έγχυση, ένεση ή δισκίο. Σε ασθενείς με ECD, χορηγείται συνήθως με εβδομαδιαία ενδομυϊκή ένεση.

Ανοσοθεραπεία
Η ανοσορυθμιστική θεραπεία μπορεί να δράσει διεγείροντας ή καταστέλλοντας το ανοσοποιητικό σύστημα, με σκοπό τη συρρίκνωση των αλλοιώσεων της ECD.

• Ιντερφερόνη
  Η πρώτη θεραπεία που ανακαλύφθηκε για την ECD ήταν η ιντερφερόνη, μια μορφή ανοσοθεραπείας. Όπου διατίθεται, η πεγκυλιωμένη ιντερφερόνη άλφα αποτελεί την προτιμώμενη θεραπεία με ιντερφερόνη, καθώς χορηγείται λιγότερο συχνά και παρουσιάζει καλύτερο προφίλ ανεκτικότητας. Ωστόσο, αυτό το σκεύασμα δεν διατίθεται σε όλες τις χώρες. Η ιντερφερόνη άλφα-2α έχει χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία της ECD και πρέπει να λαμβάνεται πιο συχνά. Η ιντερφερόνη χορηγείται συνήθως στο σπίτι μέσω ένεσης κάτω από το δέρμα ή ενδομυϊκά. Αυτή η θεραπεία πρέπει συνήθως να συνεχίζεται επ’ αόριστον. Αν και ορισμένοι ασθενείς ανέχονται εύκολα τη θεραπεία με ιντερφερόνη, πολλοί ασθενείς αναφέρουν συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης κατά τη διάρκεια της προσαρμογής τους στη θεραπεία. Έχει διαπιστωθεί ότι αυτή η θεραπεία επιβραδύνει την εξέλιξη της ECD. Διατίθεται επίσης μια μορφή ιντερφερόνης μακράς δράσης, η πεγκιντερφερόνη, η οποία απαιτεί ένεση μόνο μία φορά την εβδομάδα.
• Σιρολιμούς και Εβερολιμούς
  Σε μια μικρή μελέτη, το σιρολίμους και το εβερολίμους, δύο μορφές ανοσοκατασταλτικής θεραπείας, έδειξαν μέτρια αποτελεσματικότητα σε περίπου 60% ασθενών με ECD. Η θεραπεία αυτή χορηγείται συνήθως σε μορφή δισκίου ή υγρού μία φορά την ημέρα.
• Βιολογικές θεραπείες
  Η βιολογική θεραπεία είναι ένας τύπος θεραπείας που αναστέλλει την παραγωγή των ανώμαλων χημικών ουσιών (κυτοκινών) που εκκρίνονται από τα κύτταρα του ECD και προκαλούν φλεγμονή, με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση των βλαβών.

• Ανακινρά
  Μικρές μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένοι ασθενείς έχουν ανταποκριθεί στην ανακινρά ως θεραπευτική επιλογή για την ECD. Η ανακινρά χορηγείται συνήθως με υποδόρια ένεση. Η έρευνα σχετικά με την ανακινρά ως αυτόνομη θεραπεία για την ECD είναι περιορισμένη, αλλά μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για τους ασθενείς με εκτεταμένη συστηματική συμπτώματα. Η ανακινρά έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της ανεκτικότητας των στοχευμένων θεραπειών.
• Άλλες βιολογικές θεραπείες
  Μεταξύ των βιολογικών θεραπειών που χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά συγκαταλέγονται το κανακινουμάμπ, το τοσιλιζουμάμπ και το ινφλιξιμάμπ.

Κλινικές δοκιμές

Λόγω της σπανιότητας αυτής της νόσου, κλινικές δοκιμές ιστορικά δεν διεξάγονταν με σκοπό την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των θεραπειών. Οι πρώτες τεκμηριωμένες θεραπείες βασίζονταν σε μελέτες περιπτώσεων που διεξάγονταν σε πολύ μικρές ομάδες ασθενών, ενίοτε ακόμη και σε έναν μόνο ασθενή. Ωστόσο, αυτό αλλάζει. Σήμερα, σε ορισμένες χώρες, υπάρχουν αρκετές μελέτες και κλινικές δοκιμές ανοιχτές σε ασθενείς με ECD. Όταν οι ασθενείς με ECD συμμετέχουν σε μια κλινική δοκιμή, μπορούν να έχουν πρόσβαση σε μερικές από τις νεότερες και καλύτερες θεραπείες που διατίθενται για τους ασθενείς με ECD. Όλοι οι ασθενείς ενθαρρύνονται να συζητήσουν με την ιατρική τους ομάδα σχετικά με το αν μια κλινική δοκιμή θα ήταν κατάλληλη για την περίπτωσή τους. Οι κλινικές δοκιμές παρέχουν στους ασθενείς πρόσβαση στις νεότερες θεραπευτικές επιλογές και ανοίγουν το δρόμο για θεραπείες των οποίων η αποτελεσματικότητα στη θεραπεία της ECD έχει αποδειχθεί επιστημονικά. Αυτό οδήγησε στην έγκριση δύο θεραπειών για την ECD από την FDA. Η έγκριση της FDA βοηθά όλους τους ασθενείς με ECD να αποκτήσουν πρόσβαση στη θεραπεία. Υπάρχει μεγάλη ελπίδα ότι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον θα ανακαλυφθούν νέες θεραπείες που θα είναι πιο ανεκτές.

Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στο:

• Εθνικό Δίκτυο για την Ολοκληρωμένη Αντιμετώπιση του Καρκίνου (NCCN) Ιστιοκυτταρικά νεοπλάσματα, Έκδοση 2.2021, Κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες του NCCN για την ογκολογία.
• Άρθρο στο περιοδικό «Blood Journal», Συναινετικές συστάσεις του Erdheim για τη νόσο του Τσέστερ

Τα εν λόγω έγγραφα έχουν συνταχθεί από κορυφαίους ειδικούς στη διάγνωση και τη θεραπεία της ECD. Εάν ένας ασθενής βρίσκεται υπό την φροντίδα γιατρού με περιορισμένη επίγνωση ή γνώση σχετικά με την ECD, συνιστάται ιδιαίτερα να του παραδοθούν τα εν λόγω έγγραφα.

Επόμενο> Κέντρα φροντίδας

Τελευταία ενημέρωση: 03/17/2026